Bước sang nửa sau của năm 2026, chính phủ Nhật Bản chính thức áp dụng hàng loạt chính sách mới mang tính bước ngoặt. Những thay đổi từ 01/07/2026 ở Nhật Bản không chỉ tác động mạnh mẽ đến khách du lịch quốc tế mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng người lao động (TTS, Tokutei), du học sinh và các doanh nghiệp nước ngoài tại đây.

Dưới đây là 4 điểm mới quan trọng nhất bắt đầu có hiệu lực mà bạn không thể bỏ qua.

1. Nhật Bản tăng mạnh lệ phí Visa – Lần đầu tiên sau gần nửa thế kỷ

Thay đổi gây chú ý nhất từ ngày 01/07/2026 chính là quyết định nâng mức lệ phí cấp thị thực (visa) đối với người nước ngoài. Đây là đợt điều chỉnh chi phí hành chính đầu tiên của Nhật Bản kể từ năm 1978.

Mức phí mới được áp dụng cho toàn bộ hồ sơ nộp từ ngày 01/07/2026 cụ thể như sau:

- Visa nhập cảnh một lần (Single Visa): Tăng từ 3.000 Yên lên 15.000 Yên (gấp 5 lần, tương đương khoảng 2,5 triệu đồng).

- Visa nhập cảnh nhiều lần (Multiple Visa): Tăng từ 6.000 Yên lên 30.000 Yên (tương đương khoảng 5,2 triệu đồng).

⚠️ Lưu ý cho người lao động và du khách: Việc tăng phí này nhằm bù đắp chi phí hành chính ngày càng cao trong quản lý cư trú. Nếu bạn đang có kế hoạch nộp hồ sơ xin visa du lịch, du học hoặc xuất khẩu lao động, hãy chuẩn bị tài chính kỹ lưỡng hơn cho khoản phí này.

2. Bước ngoặt số hóa: Tích hợp Thẻ cư trú (Zairyu Card) và Thẻ My Number

Nằm trong lộ trình cải cách hành chính năm 2026, Nhật Bản đẩy mạnh việc đồng bộ hóa dữ liệu người nước ngoài nhằm chấm dứt tình trạng "hai hệ thống, hai lần cập nhật".

- Từ giữa năm 2026, hệ thống Thẻ cư trú đặc biệt chính thức vận hành ổn định. Thẻ cư trú và thẻ My Number (Mã số cá nhân) sẽ được tích hợp làm một.

Toàn bộ thông tin về thuế, bảo hiểm xã hội (Nenkin) và tư cách lưu trú của người lao động sẽ được quản lý trực tuyến. Du học sinh và người lao động có thể tự thực hiện các thủ tục gia hạn hoặc thay đổi thông tin cư trú tiện lợi hơn, giảm bớt thời gian chờ đợi tại các quận/thành phố (Shiyakusho).

3. Siết chặt quản lý hệ thống Thực tập sinh và Nghiệp đoàn

Giai đoạn từ tháng 7/2026 cũng đánh dấu sự siết chặt hành lang pháp lý chuẩn bị cho việc thay thế hoàn toàn chương trình Thực tập sinh cũ bằng hệ thống mới mang tên "Nuôi dưỡng nguồn nhân lực" (Ikusei Shuryo).

Các Nghiệp đoàn (nay đổi mô hình thành Tổ chức hỗ trợ giám sát) bắt đầu bị thanh tra gắt gao về năng lực tài chính và bảo vệ quyền lợi lao động.

Các quy định cho phép người lao động được quyền chuyển việc (Tenshoku) sau 1-2 năm làm việc cùng ngành đang dần đi vào thực tiễn, giúp giảm thiểu tối đa tình trạng bóc lột sức lao động tại các doanh nghiệp.

4. Chuyển đổi cơ chế miễn thuế (Tax-Free) cho khách du lịch

Để hạn chế tình trạng trục lợi và bán lại hàng miễn thuế kiếm lời, Nhật Bản áp dụng cơ chế quản lý mua sắm mới đối với du khách nước ngoài.

• Thay đổi hình thức: Chấm dứt việc miễn thuế trực tiếp tại quầy thanh toán của các cửa hàng.

• Cơ chế mới: Du khách sẽ thanh toán đầy đủ 10% thuế tiêu thụ tại cửa hàng. Sau đó, số tiền thuế này sẽ được kiểm tra và hoàn lại bằng tiền mặt hoặc thẻ tại sân bay trước khi xuất cảnh khỏi Nhật Bản.

Đánh giá: Người lao động Việt Nam cần chuẩn bị gì trước những thay đổi này?

Các chính sách mới của Nhật Bản trong năm 2026 cho thấy quốc gia này đang hướng tới một xã hội minh bạch, số hóa toàn diện và bảo vệ người nước ngoài tốt hơn. Tuy nhiên, đi kèm với đó là chi phí đầu vào và tiêu chuẩn tuyển chọn lao động sẽ ngày một khắt khe hơn:

• Về ngoại ngữ: Hãy chủ động nâng cao năng lực tiếng Nhật (tối thiểu N4, N3) để dễ dàng thích nghi với hệ thống thủ tục số hóa và tận dụng quyền chuyển việc khi sang Nhật.

• Về tài chính: Hãy lưu ý các khoản chi phí cấp visa mới khi làm hồ sơ phái cử. 

Những thay đổi từ 01/07/2026 ở Nhật Bản là minh chứng rõ ràng cho thấy thị trường này đang chuyển mình để trở nên công bằng và hấp dẫn hơn đối với lao động chất lượng cao. Việc nắm vững các quy định mới sẽ giúp bạn chủ động và thành công hơn trên con đường học tập, làm việc tại sứ sở hoa anh đào.

Công ty TNHH Nhân Lực Mirai - Nâng tầm lao động Việt